Трамптың жаңа тарифтік «гренландиялық» соғысы

Өткен апта нарықтағы қазіргі өсімнің қаншалықты әлсіз әрі тұрақсыз екенін айқын көрсетті. Дүйсенбі күні барлық жерде оптимизм басым сезіліп, индекстер кезекті рет өздерінің тарихи максимумдарын жаңартқан еді. Алайда апта соңына қарай бұл оптимизм күрт «басылып», нәтижесінде АҚШ-тың үш жетекші индексі де аптаны шамалы болса да төмендеумен аяқтады. Шығындар расында аса үлкен болмады: көк фишкалар индексі Dow Jones (DJIA-30) бойынша 0,29%, ал жоғары технологиялық компаниялар индексі NASDAQ Composite бойынша 0,66% болды. АҚШ қор нарығының басты бенчмаркі саналатын S&P 500 индексі бұл ретте 0,38% жоғалтты.

Жағдайды чип өндірушілер акцияларына деген жақсы сұраныс та, ірі америкалық банктердің осы аптада жаңа есеп беру кезеңінің басында жалпы алғанда тұрақты нәтижелер көрсетуі де құтқара алмады. АҚШ президенті Трамп соңғыларының «қанатын қиды»: ол күтпеген жерден несие карталары бойынша жылдық пайыздық мөлшерлеменің шегін 10% деңгейінде шектеуді ұсынды.

Көптеген сарапшылардың пікірінше, мұндай қадамның теріс әсері банктердің, карта эмитенттерінің және төлем желілерінің аясынан әлдеқайда асып түседі – өткен аптада дәл осы секторлардың акциялары ең көп зардап шеккен еді. Бұл әсер әуе компанияларынан бастап қонақүй желілеріне және ірі ритейлерлерге дейін тікелей бірқатар салаларға таралады. Сонымен қатар АҚШ-тағы тұтынушылық шығындардың шамамен үштен бірі несие карталары арқылы жүзеге асырылатынын ескеру маңызды, ал бағалаулар бойынша 2025 жылы олардың көлемі сатып алулардың жалпы көлемінде шамамен 7 трлн долларды құрауы мүмкін еді. Деректерге сүйенсек, ересек америкалықтардың шамамен 82%-ының кемінде бір несие картасы бар, ал бір адамға шаққандағы карталық шоттардың орташа саны 3,7-ге жуық.

Осы орайда аптаның қорытындысы бойынша ең жақсы нәтиже көрсеткені – ең алдымен қорғаныш секторындағы компаниялардың, соның ішінде Consumer Defensive саласының акциялары, сондай-ақ жылжымайтын мүлік секторында (Real Estate) жұмыс істейтін басқарушы компаниялардың бағалы қағаздары болды. Екі секторда да орташа өсім шамамен 3,5%-ды құрады.

Мұндай өсім мұнай-газ секторының акцияларында да байқалды. Бұл ретте «қара алтынның» бағасы іс жүзінде өзгермей, мұнай котировкалары апта ішінде бар болғаны 0,8% шамасында ғана өсті. Дегенмен, геосаяси шиеленістің артуы болжамдарға алдын ала еніп жатқандай әсер қалдырады, және инвесторлар әлеуетті тартымды мұнай активтеріне алдын ала кіргенді жөн көріп отыр.

Сонымен қатар нарықтарға қосымша тұрақсыздық әкеліп отырған тағы бір факторды атап өткен жөн – бұл болашақ ФРЖ төрағасының кандидатурасына қатысты белгісіздік, сондай-ақ президент Трамптың қазіргі ФРЖ төрағасы Джером Пауэллге жасап отырған қысымы. Аптаның басында негізгі кандидат ретінде Трамптың экономикалық кеңесшісі Кевин Хассет аталған болса, апта соңына қарай жағдай өзгерді. Қазіргі таңда Polymarket платформасындағы бәс тігулерге сәйкес, ФРЖ-ның келесі төрағасы ретінде Кевин Уорш саналады, оның мүмкіндігі 44%-дан 57%-ға дейін өсті.

Жалпы алғанда, көріп отырғанымыздай, қазіргі кезде нарықты көп жағдайда дәл Трамп қалыптастырып отыр және, өкінішке қарай, нарық қатысушыларының көңіл күйіне ең күшті ықпал ететін де – сол. Алайда, бақытымызға орай, бұл көңіл күй әлі де жеткілікті деңгейде оптимистік сипатта қалып отыр, ал S&P 500 индексі инвесторлардың көптен бері аңсаған, бірнеше ай бойы нарықты өзіне тартып келе жатқан 7 000 пункт деңгейіне әлі де жақын орналасқан. Бұл деңгейді бағындыру таяу болашақтағы өзектілігін жоғалтқан жоқ және әлі де нақты мақсат болып қала береді.

 

 

Нарықтың 19 қаңтардағы болжамдары

Осы апта қысқа болғанымен (дүйсенбі күні Мартин Лютер Кингті еске алу күніне байланысты АҚШ қор нарығы жабық болады), сонымен қатар өте шиеленісті өтпек. Бұған бірден бірнеше салмақты себеп бар.

Біріншіден, қарқынын белсенді түрде үдете бастайтын жаңа корпоративтік есеп беру маусымы басталды. Ең қызықты компаниялардың қатарында ең алдымен америкалық қор нарығының супержұлдыздарының бірі – Netflix (NFLX) компаниясына назар аударған жөн. Сондай-ақ фармацевтикалық алып Johnson & Johnson (JNJ) және өнеркәсіп алыбы 3M (MMM) компанияларының есептілігін де назардан тыс қалдыруға болмайды. Бұдан бөлек, осы аптада белгілі чип өндіруші Intel (INTC), сондай-ақ сервистік мұнай-газ саласындағы екі жетекші компания – Halliburton Co (HAL) және SLB Corp. (SLB) есептіліктерін ұсынады. Сонымен, жетекші әуе тасымалдаушылары мен өзге де бірқатар қызықты компаниялардың есептері жарияланатынын қоса кеткен жөн. Қысқасы, инвесторлар мен аналитиктер үшін бақылап, талдайтын дүние жеткілікті болады.

Алайда есеп беру маусымы – осы аптадағы күн тәртібін айқындайтын жаңалықтар ағынының бір бөлігі ғана. Кем түспейтін маңызды оқиға – шамамен 70 елден әлемнің жетекші көшбасшылары мен экономистері жиналатын кезекті Давос форумы. Негізгі мәселе, сірә, Гренландияға байланысты АҚШ пен Еуропа арасында көз алдымызда өрбіп жатқан жаңа тарифтік соғыс болмақ. Оның немен аяқталатыны әзірге мүлде түсініксіз, алайда бұл «тарифтік қақтығыстың» ықтимал салдары жаһандық экономика үшін де, әсіресе қор нарығы үшін де өте ауыр болуы мүмкін. Мұны дүйсенбі күні күннің бірінші жартысында әлемдік нарықтарда қалыптасқан инвесторлар көңіл күйі де айғақтайды. Нарықтар жаппай қызыл түске боялып, Еуропадағы және дүйсенбі күні саудаланатын америкалық негізгі индекстер фьючерстеріндегі шығындар 1%-дан асып кетті.

Ерекше алаңдаушылық тудырмайтын жалғыз жайт – макроэкономикалық деректер: бұл аптада олардың саны аз болады және олар, шамасы, «нарықтың ауа райын» айқындамайды. Ал қалған барлық жағдайда, әрине, сақтық танытып, барынша қырағы болу керек. Қазіргі кезде инвесторлар үшін нарықтағы жағдайды мұқият бақылау және алдағы уақытта әсіресе көп болуы мүмкін «арандатуларға» ермеуге тырысу аса маңызды.