Сұлы жармасы, мырза…

Бұл не болды, Бэрримор? Сұлы жармасы, мырза... Бәлкім, өткен жұмадағы оқиғаларды дәл осы сөздермен сипаттауға болады: инвесторлар нарықтарда бүкіл акциялар бойынша жаппай сату ұйымдастырды. Иә, оған себеп болды. Оның үстіне бұл сатылымның себебі – Таяу Шығыстағы соғыс – ешқайда кеткен жоқ. Алайда дүйсенбіде инвесторлар жағдайға «басқа қырынан» қарады да, ешқандай қорқынышты жайт болып жатқан жоқ деген шешімге келді. Бүгін – бір соғыс, ертең – басқа соғыс... Өзгешелік жоқ! Қысқасы, сұлы жармасы, мырза! Сұлы жармасы сол сұлы жармасы. Сондықтан қорқыныштың бәрін ысырып қойып, сатып алу керек деген шешімге келді. Міне, бүгінгі дүйсенбідегі өсімнің негізгі себебі – осы. Бұл «идея» деп аталатын тұжырым табысты түрде жүзеге асты.

Негізгі сауда сессиясы басталғаннан-ақ нарық жоғары қарай өсті және соңғы сәтке дейін ешқандай елеулі төмендеусіз немесе алаңдаусыз сол деңгейде тұрды. Әрине, қорғаныс-өнеркәсіп кешені саласында жұмыс істейтін компаниялардың акциялары сәл ғана арзандады. Бірақ бұл да түсінікті – себебі олар өткен жұмада негізгі пайда көргендердің қатарында болған еді. Қысқасы, бәрі өз орнына келді. Нәтижесінде индекстер өткен аптадағы шығынды бір-ақ сәтте оңай және еш қиындықсыз жапты. Тек ескі Dow (DJIA-30) индексі ғана өткен аптадағы -1,32% төмендеуді толық өтей алмай, дүйсенбі күні +0,75% өсім көрсетті.

Ал оның әріптестері – кең нарықты қамтитын S&P500 индексі мен жоғары технологиялық компанияларды қамтитын NASDAQ Composite индексіне келсек, бұл жерде жағдай әлдеқайда жақсы болды. Америкалық нарықтың негізгі көрсеткіші болып саналатын S&P500 индексі +0,94% өсіп, өткен аптадағы шығынды екі есе артығымен жапты. Ал NASDAQ Composite индексі дүйсенбіде нағыз қаһарманға айналып, күні бойына 1,5 пайызға (+1,52%) өсті. Бұл, негізінен, чиптер мен жартылай өткізгіштер шығаратын компаниялардың акцияларына деген сұраныстың артуымен байланысты болды.

Аталған сектордағы компаниялар арасынан ерекше атап өтерлігі – Advanced Micro Devices (AMD) компаниясының акциялары. Бұл компания S&P500 құрамында ең жоғары өсім көрсетіп, бір күнде +8,81% қосты. Мұндай айтарлықтай өсімге себеп – танымал талдамалық компания Piper Sandler сарапшысының AMD акцияларының нысаналы бағасын 125 доллардан 140 долларға дейін көтеруі болды. Сарапшы бұл шешімін AMD компаниясының өткен аптада таныстырған жаңа өнімдері – AMD Instinct MI350 үдеткіштері мен MI400 «Helios» серверлік модульдерінің бәсекеге қабілеттілігімен және AMD-дің жасанды интеллект саласында NVidia (NVDA) компаниясымен бәсекелесе алатын әлеуетімен түсіндірді.

ITS индексі тобына келсек, бұл жердегі жағдайдың да америкалық және жалпы әлемдік қор нарығындағы үрдістерден аса айырмашылығы болмады. Екі индекс те – жаһандық компанияларды қамтитын ITS World (ITSW) және исламдық қағидаларға сәйкес келетін ITS Shariah (ITSS) индекстері тиісінше +0,69% және +0,75% өсім көрсетті. Айта кету керек, индекс бұдан да жоғары өсім көрсетер еді, егер дүйсенбідегі сауда барысында фармацевтикалық компаниялардың акцияларындағы аздаған пайда бекіту болмаса. Жалпы алғанда, дүйсенбіде ITSS құрамындағы 30 компанияның тек 8-інің акциясы ғана төмендеді. Оның ішінде 6 компания – Healthcare саласына тиесілі. Есесіне көшбасшылар қатарында екі индексте де технологиялық компаниялардың акциялары тұрды. Олардың ішінде, әлбетте, AMD көш бастады. Сондай-ақ, Adobe Inc (ADBE, +2,57%), Cisco Systems, Inc (CSCO, +2,22%) және Taiwan Semiconductor Manufacturing ADR (TSM, +2,17%) сияқты ірі «бигтех» компаниялары да алда болды. Бұл компаниялардың акцияларына деген жоғары сұраныс инвесторлардың қазіргі жағдайға оң көзқарасын сақтап отырғанын көрсетіп отыр.

 

 

2025 жылғы 17 маусымға нарықтың күтілімдері

Инвесторлар жағдайдың ыңғайына қарай әрекет етуде. Басқа не істей алмақ? Қазір саясат билеп-төстеп тұр, ал нарық қатысушылары тек жаңалықтарға қарап, соларға сай әрекет етуге мәжбүр – кейде акцияларын сатып, кейде керісінше, сатып алып. Бірақ бұл – көбінесе алыпсатарлардың үлесі, ал орта және ұзақ мерзімді инвесторларға қазіргі жағдайда шетке ығысып, осы жайттарға сабырмен қараған жөн.

Егер дүйсенбі күні Таяу Шығыстағы ахуалға қатысты дүрбелең (инвесторлар арасында, әрине!) сәл басылғандай болса, сейсенбіде таңертең G-7 саммитінен президент Трамптың күтпеген жерден кетуі жағдайды қайтадан шиеленістіріп жіберді. Нарықты тағы да белгісіздік пен қобалжу тұманы басты. Жалпы жағдайды «ештеңе түсініксіз, бірақ қорқынышты» деп сипаттауға болады. Осы жағдайлар аясында жаһандық қор индекстері қайтадан төмендей бастады. Жақсысы – құлдырау болмады, тек баяу төмендеу байқалды. Азияда бұл теріс реакция өте әлсіз болды – жергілікті индекстер бірнеше ондық пайыз ғана жоғалтты. Ал Еуропада инвесторлардың үрейі нақтырақ сипатқа ие, сондықтан сату қысымы мұнда айтарлықтай күшті. Еуропалық нарық сейсенбі күні сауда ашылғанда бірден шамамен 1 пайызға төмендеп, жағдайдың жақсару белгілері әзірге байқалмай тұр.

АҚШ-тың негізгі индекстеріне арналған фьючерстік саудада жағдай салыстырмалы түрде тұрақты. Қызыл аймақтағы баға қозғалыстары өз ішкі факторлары емес, көбінесе Еуропа мен Азиядағы оқиғалардың ықпалынан болып отыр. Дегенмен фьючерстердің төмендеуі аса қатты емес (шамамен -0,3%) және бұл көрсеткіштен әзірге ештеңе аңғарылмайды.

Бүгінгі күннің басты экономикалық оқиғасы – (дәл экономикалық! Бұл маңызды!) – мамыр айының бөлшек сауда бойынша деректерінің жариялануы болмақ. Сарапшылардың болжамынша, бөлшек сауда көлемі -0,5% төмендеуі мүмкін. Бұл, әрине, жақсы көрсеткіш емес. Алайда бұл – дағдарыс емес, тек АҚШ экономикасында әлсіреу басталуы мүмкін деген алғашқы белгі. Жұбатарлығы – мұндай «белгілер» бұрын да болған, бірақ олар нақты экономикалық құлдырауға алып соқпаған. Сол себепті бұл жолы да бәрі жақсы болады деген үміт бар.

Сондықтан нарық қатысушылары ең алдымен Ақ үйден келетін жаңалықтарға назар аударады – мұнда Иран мен Израиль арасындағы қақтығысқа байланысты шешімдер қабылдануы мүмкін жедел штаб отырысы өтуде. Қысқасы, саясат экономикаға тағы да ықпал ете бастады, бұл – қазіргі шынайылық, одан қашып құтыла алмаймыз.

Осыған байланысты инвесторларға ең бастысы – сабыр сақтау және жаңалықтар легіндегі кез келген арандатушылыққа еріп кетпеу маңызды. Егер сіз алыпсатар емес, әрі «лай судан балық аулауға» дағдыланбаған болсаңыз – шетке ығысыңыз және жай ғана жаздан ләззат алыңыз.