Геосаясат бағытты айқындайды

Күндер-ай… жан-жақтан инвесторларға қолайсыздықтар жауып жатыр. Тіпті нарықтың әлі де толық құламағаны біршама таңғаларлық жайт.

Өткен апта АҚШ Жоғарғы сотының «Трамп тарифтерін» жоюынан басталды. Нарық қатысушылары, әрине, қорықты, бірақ салмақты реакция болды. Дүйсенбі күнгі шағын сатылым кейінгі күндері басылып, жасанды интеллект саласындағы жаһандық жағдайдың жақсаруы аясындағы позитивпен өтелді. Позитивке әлемдегі ең ірі компания – Nvidia (NVDA) компаниясының тоқсандық есебін күту де қолдау көрсетті. Нәтижесінде есеп жарияланып, сарапшылардың болжамдарынан да жақсы нәтиже шықты, бірақ бұл нарықты сатылымнан құтқара алмады. Инвесторлар қайтадан алаңдап, біртіндеп қорғаныш секторларындағы компаниялардың акцияларына ауыса бастады, мұны біз биыл бірнеше рет байқадық.

Ақыр соңында өткен жұма күні инфляция бойынша макроэкономикалық деректер ауыр соққы болды. Өндірушілер бағаларының индексі (PPI) күтпеген жерден жоғарылап, айлық мәнде инфляцияның 0,3%-дан 0,5%-ға дейін жеделдегенін көрсетті, ал жылдық мәнде инфляция 2,6%-дан 2,9%-ға дейін көтерілді. Базалық инфляция (коммуналдық қызметтер мен отынды қоспағанда) жылдық мәнде 3,5%-ға дейін өсті. Әрине, нарық қатысушылары бұл жағымсыз жаңалықты сабырмен қабылдай алмады және портфельдерін барынша белсенді түрде сата бастады.

Апта қорытындысы бойынша жалпы шығындар: S&P500 кең нарық индексі бойынша -0,95%, көгілдір фишкалар индексі Dow Jones (DJIA-30) бойынша -1,31% және жоғары технологиялық компаниялар индексі NASDAQ Composite бойынша небәрі -0,44% болды. Соңғысы біршама таңғаларлық, өйткені NASDAQ индексіне қарама-қарсы салалық деңгейде технологиялық және циклдік компаниялардың акциялары апта қорытындысы бойынша ең нашар нәтижелердің бірі болды, орташа шығындар тиісінше -1,65% және -1,17% құрады. Бұл секторлардан да нашар нәтиже қаржы компанияларының акцияларында байқалды, мұнда орташа шығындар 2%-дан асты.

Ал қарама-қарсы полюсте заңды түрде шикізат, коммуналдық, энергетикалық және азық-түлік секторларындағы қорғаныш компаниялардың акциялары орналасты, мұнда орташа өсім мұнай-газ секторындағы компанияларында 2,07%-дан, шикізат компанияларында 4,23%-ға дейін болды.

Осы ретте ITS индекстер тобы айтарлықтай жаман көрінген жоқ. Мұндағы шығындар жетекші америкалық индекстерге қарағанда аз болды және ITS World (ITSW) жаһандық компаниялар индексі бойынша -0,17% және ITS Shariah (ITSS) исламдық бағалы қағаздар индексі бойынша -0,51% құрады.

Жалпы алғанда, қазіргі жағдай компаниялардың тарифтік шығындарды тұтынушыларға аударып жатқанын көрсетеді, бұл Федералдық резерв жүйесінің мөлшерлемелерді төмендету жолын күрделендіреді. Және бұл, әрине, нарықтағы жалпы жағдайға теріс әсер етеді.

АҚШ қор нарығының қысқа мерзімді перспективаларына қатысты жеке инвесторлар арасындағы пессимизмнің өсуі туралы Америкалық жеке инвесторлар қауымдастығының (AAII) көңіл күй бойынша соңғы сауалнамалары да көрсетіп отыр.

Сауалнамаға қатысқандардың шамамен жартысы 2025 жылдың төртінші тоқсаны бойынша компаниялар жариялаған пайда болжамын «болжамға шамамен сәйкес» деп сипаттады. AAII сондай-ақ аюлы көңіл-күйдің — яғни алдағы алты айда акциялардың төмендеуін күту — 2,8 п.т.-ға өсіп, 39,8%-ға дейін жеткенін хабарлады (2025 жылғы 26 қарашадағы 42,7%-дан бергі ең жоғары деңгей). Аюлы көңіл-күй 31,0% тарихи орташа көрсеткіштен 13 апта ішінде алтыншы рет асып отыр.

Бұқалық көңіл-күй — алдағы алты ай ішінде акциялардың өсуін күту — 1,3 п.т.-ға төмендеп, 33,2%-ға дейін түсті, осылайша 37,5% тарихи орташа деңгейден 13 апта ішінде екінші рет төмендеді.

Бейтарап көңіл-күй, яғни алдағы алты ай ішінде акция бағалары іс жүзінде өзгеріссіз қалады деген болжамдар, 1,5 п.т.-ға төмендеп, 27,0%-ды құрады, бұл 31,5% тарихи орташа мәннен 86 аптаның 84-інде төмен болып отыр.

Бұқалар мен аюлар арасындағы айырмашылық 4,2 п.т.-ға төмендеп, өткен аптадағы шамамен –2,4%-дан шамамен –6,6%-ға дейін қысқарды. Спред 6,5% тарихи орташа деңгейден 13 апта ішінде үшінші рет төмен болып отыр.

Көріп отырғанымыздай, нарықтағы көңіл-күй аса жақсы емес. Бұл әлі демалыс күндері Таяу Шығыс өңірінде болған және оқиғалар ең нашар сценарий бойынша дами бастаған жағдайларды есепке алмағанның өзінде.

 

 

2 наурызға нарық болжамдары

Демалыс күндеріндегі оқиғалар бәрін тас талқан етті. Соғыстың аты соғыс, ал инвесторларға соғыс мүлде ұнамайды. Сондықтан дүйсенбі күні таңертең барлық нарықтардың қан-қызыл түске боялып, орта есеппен шамамен 2% жоғалтып жатқаны таңғаларлық емес. Әзірге белсенді сауда негізінен азиялық нарықта жүріп жатыр, ал еуропалық инвесторлар енді ғана қозғала бастады және, бәлкім, болып жатқан жағдайға америкалық әріптестерінің реакциясын күтетін болады.

Сонымен қатар, негізгі америкалық индекстерге фьючерстер әзірге 1 пайыздан сәл ғана көп жоғалтып отыр, бірақ айтқандай-ақ, әлі де кеш емес.

Америка-иран қақтығысынан ең көп зардап шеккені – мұнай бағамдары. Қара алтын бағасы 7%-дан астам көрсеткішке күрт көтерілді, әрі қарай да өсуі әбден мүмкін. Алтын бағасының өсуі әзірге 2%-бен шектеліп отыр, бірақ жағдай шиеленісе түссе, ол да аспандап кетуі мүмкін.

Әрине, Таяу Шығыстағы жағдай қазір бүкіл әлем инвесторлары үшін негізгі шиеленіс пен белгісіздік ошағы болып отыр.

Осы аптада күтілетін басқа оқиғаларға келсек, бұл ең алдымен еңбек нарығы бойынша жаңа деректердің жариялануы (сәрсенбі күні, әдеттегідей, ADP агенттігінің деректері, жұма күні – Еңбек статистикасы бюросының (BLS) ресми деректері шығады).

Бұдан бөлек, Target (TGT), Best Buy (BBY) және Costco (COST) сияқты танымал америкалық ритейлерлердің тоқсандық есептері үлкен қызығушылық тудырады.

Әсіресе, биыл ерекше нәтижелер көрсеткен Target акцияларын бақылау қызықты болмақ: +15,6% – бұл Walmart динамикасынан 15% озып, кең нарықтан (+0,6%) едәуір алда келеді.

Айта кету керек, Target акциялары соңғы бес тоқсандық есептің әрқайсысынан кейін төмендеген болатын. Соған қарамастан, акциялардың соңғы импульсі нарық қатысушылары сейсенбі (3 наурыз) күні нарық ашылар алдында басшылықтан оң болжам күтетінін көрсетеді.

Target бір акцияға $2,17 пайда және $30,52 млрд түсім туралы есеп береді деп күтілуде, бұл тиісінше жылдық мәнде –10% және –1,3% өзгеріске сәйкес келеді. 10 ақпанда басшылық болжамды жаңартқаннан кейін консенсус-бағалаулар сәл өсті, бірақ содан бері өзгеріссіз қалды.

2025 жылдың төртінші тоқсаны бойынша ритейлерлердің ағымдағы есеп беру маусымының қорытындыларына келсек: қазіргі уақытта S&P 500 құрамына кіретін 30 ритейлердің 22-сі нәтижелерін жариялады. Осы 22 ритейлердің жиынтық пайдасы жылдық мәнде +6,9%, ал түсім +8,6% өсті. Сонымен қатар, компаниялардың 50%-ы EPS бойынша болжамдардан асып түсті, ал 77,3%-ы түсім бойынша болжамдарды орындады.

Дегенмен осы аптада нарықтағы ахуалды геосаясат айқындайтын болады, ал бұдан қашып құтылу мүмкін емес. Сондықтан болжам жасаудың қажеті жоқ – оқиғалардың дамуын мұқият қадағалау керек.